ارزیابی گزینه های مختلف به منظور افزایش دمای کوره واکنش واحد بازیافت گوگرد

 

فارسی

 

 

 

Evaluation of different alternatives for increasing the reaction furnace temperature of Claus SRU by chemical equilibrium calculations

 

لاتین

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در شنبه 1389/04/12 و ساعت 2 |

 

بررسي سينتيكي و مقايسه فعاليت كاتاليستهاي هيدروتريتينگ

در فرايند گوگرد زدايي تيوفن در گازوئيل

 

 

 

 

+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در سه شنبه 1389/04/08 و ساعت 16 |

تاثير ميعان گوگرد بر عملكرد كاتاليست كلاوس



فارسي




sulphur condensation influence in claus catalyst



لاتين





+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در دوشنبه 1389/03/24 و ساعت 1 |

 

شبيه سازي و بهينه سازی مصرف انرژی واحد بازيابي گوگرد

 

 

 

+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در سه شنبه 1388/10/15 و ساعت 1 |

سولفيران فرايندي است كه سولفيد هيدروژن را از جريان گازي حذف و به صورت مستقيم و در يك مرحله توسط يك كاتاليست هموژن حاوي محلول كمپلكس از نمك آهن معروف به كيلات آهن به گوگرد عنصري تبديل مي كند. در طي اين فرايند،سولفيران هيدوژن به طور سريع و كاملا انتخابي توسط محلول كيلات آهن، جذب مي شود و سپس در اثر واكنش اكسيداسيون احيا، تبديل به گوگرد مي شود به اين نوع فرايندها در صنعت پالايش گاز، فرايندهاي Liquid Redox اطلاق مي شود. تمام مراحل توسعه دانش فني سولفيران، از آزمايشگاه تا پايلوت در پژوهشگاه صنعت نفت و با تلاش هاي مسئول طرح سولفيران آقاي مهندس خالد فرصت و مخترع كاتاليست آن آقاي مسيح حسيني جناب به موفقيت كامل رسيد و براي صنعتي كردن اين دانش فني يك واحد به ظرفيت 450هزار فوت مكعب در روز در پالايشگاه فجر جم طراحي، نصب و راه اندازي شده كه به لحاظ ظرفيت در ابعاد يك واحد كوچك صنعتي محسوب مي شود.
 

فرايند سولفيران و اهميت آن :
سولفيران فرايندي است كه براي حذف گاز سولفيد هيدروژن از جريانات گازي كاربرد دارد. گاز سولفيد هيدروژن توسط يك محلول كاتاليستي در يك مرحله و بطور مستقيم به گوگرد عنصري تبديل مي شود. يعني برخلاف سيستم هاي آمين كه حذف و تبديل گاز سولفيد هيدروژن در دو مرحله انجام مي شود. در فرآيند سولفيران حذف و تبديل سولفيد هيدروژن به گوگرد عنصري همزمان اتفاق مي افتد اين فن آوري اولين بار است كه با اين ماهيت در ايران و در پژوهشگاه صنعت نفت ابداع شده و با استفاده از آن مي توان بسياري از گازهاي ترش را با توجه به جنبه هاي اقتصادي تصفيه كرد. سولفيران مي تواند سولفيد هيدروژن را بصورت 100در صد از گاز حذف نمايد.
كاربردهاي اين فرايند :
اين فرآيند براي حذف سولفيد هيدروژن با غلظت متوسط ازتمامي گازها قابل استفاده مي باشد. تصفيه گاز طبيعي، تصفيه Fuel gas‌‌ ، تصفيه اسيد گاز واحدهاي آمين، تصفيه Tail gas واحد كلاوس و گازهاي همراه از كاربردهاي رايج اين نوع فرايند در صنايع مختلف نفت، گاز و پتروشيمي است. سولفيران مي تواند بصورت 100 درصد سولفيد هيدروژنS(2)H را از گاز حذف كند. وقتي سولفيران اقتصادي است كه مقدار گوگرد موجود در گاز بين 200 كيلوگرم تا 20 تن در روز باشد. اگر مقدار گوگرد كمتر از 200 كيلوگرم در روز باشد. اسكا ونجرهاي شيميائي استفاده مي شوند و اگر بيشتر از 20 تن در روز باشد واحد كلاوس )Claus( معمولاً اقتصادي است. اما Tail gas واحدهاي كلاوس نيز بايد تصفيه شوند بنابراين فرايند سولفيران مي تواند براي اصلاح واحد كلاوس يعني تصفيه Tail gas‌‌آن نيز بكار برده شود. اگر غلظت هيدروژن سولفيد كمتر از 20 درصد در اسيد گاز ورودي به واحد كلاوس باشد واحد كلاوس با مشكل مواجه مي شود سولفيران براي تصفيه اين نوع اسيد گاز ورودي به واحد كلاوس مفيد است.
جنبه هاي زيست محيطي سولفيران:
يكي از كاركردهاي مهم اين فرايند در زمينه زيست محيطي است. گازهايي كه حاوي هيدروژن سولفيد بوده و به آتمسفر فرستاده مي شوند بدليل مشكلات زيست محيطي، باران هاي اسيدي و آلودگي هوا و آب و خاك كه از عوارض نشت اين گاز مضر به محيط زيست است، بااين فرايند تصفيه شده و از اين منظر فرايند سولفيران يك فرايند سبز است.
فرايند سولفيران چگونه كار مي كند؟
در اين فرايند يك محلول كيلات آهن به عنوان جاذب كاتاليستي استفاده مي شود. اين محلول كه حاوي يون هاي آهن بصورت فريك و فرو مي باشد. نقش اصلي را در تصفيه گاز به عهده دارد. در بخش جذب ابتدا يونهاي فريك با هيدروژن سولفيد تماس پيدا كرده و واكنش اكسيد و احياء انجام مي گيرد. به اين صورت كه هيدروژن سولفيد اكسيد شده و به گوگرد عنصري تبديل مي شود و يون هاي فريك به فرو احياء‌ مي شوند. محلول كه حاوي يون هاي فرو و گوگرد عنصري است در ادامه وارد يك تانك احياء مي شود در اين تانك با تزريق هوا به درون محلول يون هاي فرو دوباره به حالت فريك تبديل مي شوندو به اين صورت محلول بازيابي و احياء مي گردد. بخشي از محلول حاوي گوگرد جهت جداشدن گوگرد از محلول به سيستم جداسازي گوگرد هدايت مي شود.
محلول مورد استفاده در اين فرايند سولفيران چه ويژگي هايي دارد؟
محلول مورد استفاده در اين فرايند به دسته <مايعات ردوكس)Liquid Redox( > تعلق دارد يعني مايعاتي كه قابليت اكسيد و احياء شدن را دارند يك خانواده از مايعات ردوكس، و از بهترين و مهمترين آنها <كيلات هاي آهن> هستند كه در فرايند سولفيران انتخاب و استفاده مي شوند اين محلول قليائي است و آهن در اين محيط به صورت هموژن و پايدار حضور دارد و رسوب نمي كند.از منظر ديگر محلول فرايند سولفيران يك< كاتاليزور هموژن> است از نوع هموژن آبي، كاري كه اين كاتاليست انجام مي دهد واكنش اكسيد شدن هيدروژن سولفيد توسط اكسيژن را خيلي خيلي سريع مي كند بطوري كه مي توان گفت سرعت اين اكسيد شدن " آني " است اين محلول مصرف نمي شود بلكه مرتباً احياء و اكسيد مي شود.
مزاياي محلول سولفيران :
از مزاياي اين محلول يكي اين است كه سمي نيست خورندگي آن نسبت به كربن استيل خيلي كم تر و در حد مجاز است. اين محلول مي تواند در دماهاي سرد و دماهاي محيط بدون نياز به گرم كردن عمل كند و قادر است تا 99/99 درصد از گاز سولفيد هيدروژن راحذف كند بيشتر تركيباتي كه در ساخت محلول بكار مي روند ساخت داخل كشور بوده و مي توان از آنها استفاده كرد اين محلول نسبتاً ارزان قيمت و تمام مواد اوليه آن بصورت تجاري در دسترس مي باشد و براي كاربردهاي مختلف مي توان فرمولاسيون آن را براحتي تغيير داد يعني بر حسب تغيير در تركيب گاز خوراك و شرايط عملياتي، محلول كاتاليست انعطاف پذير است. اين محلول ميتواند بصورت خيلي غليظ ساخته شود. تمام دانش ساخت محلول و فرايند داخلي است و تا كنون 3 ثبت اختراع بين المللي در زمينه فرايند و محلول داشته ايم.
فرايند و محلول سولفيران در مورد گازهاي ديگر چگونه عمل مي كنند؟
فرايند سولفيران براي حذف و تبديل S2H كاملاً انتخابي عمل مي كند و فقط براي حذف S2H مي باشد مقدار خيلي كمي از دي اكسيد كربن را جذب كرده ولي بقيه آن از بالاي برج جذب و تانك احياء خارج مي شود مركاپتان هاي سبك را به ميزان كمي تبديل به دي سولفيدها خواهند كرد و بقيه مركاپتان همراه با گازشيرين يا گاز خروجي از تانك احياء خارج خواهند شد اكسيژن و ازت تاثيري بر عملكرد محلول و فرايند ندارند.
خروجي فرايند سولفيران چيست؟
فقط سه جريان از واحد سولفيران حاصل خواهد شد يكي گوگرد است و ديگري گازي كه از تانك احياء خارج مي گردد. كه عمدتاً هواست و بالاخره گاز محصول عاري از هيدروژن سولفيد كه از بالاي برج جذب خارج مي شود. اين فرايند هيچ گونه آلودگي زيست محيطي ايجاد نمي كند. و گوگرد آن كه بصورت جامد است عاري از هر گونه خطر مي باشد.
در مورد مشخصات گوگرد حاصل از فرايند سولفيران كمي توضيح دهيد؟
گوگرد حاصل از اين فرايند به رنگ قهوه اي مايل به زرد، معمولاً بدون بو، ميكرونيزه و آغشته به محلول مي باشد. اين گوگرد بصورت كيك مرطوب از محلول جدا مي شود و بعد از خشك شدن هم مي توان آن را چه بصورت موجود و چه بصورت گرانول در كشاورزي بعنوان سم و كود استفاده كرد. هم مي توان آن را ذخيره و انبار كرد.
وضعيت حاضر فرايند سولفيران و موقعيت آن را بيان كنيد:
در حال حاضر فرايند سولفيران، بصورت يك واحد نيمه صنعتي با جريان گاز اسيدي 000/300 تا 000/450 فوت مكعب در روز و با توليد گوگرد در حدود 50 كيلوگرم در روز (به علت پائين بودن غلظت S2)H براي تصفيه بخشي از اسيد گاز واحد آمين پالايشگاه گاز فجر جم (كنگان) به مدت 4 ماه است كه بصورت پيوسته مشغول بكار مي باشد آناليز گاز شيرين تاكنون حداكثر 4ppm هيدروژن سولفيد را نشان داده است. كه اين عدد در حد مجاز قرار دارد. غلظت محلول كاتاليستي در حدود 2000ppm آهن و ميزان محلول در گردش 70 متر مكعب مي باشد. از نظر موقعيت جهاني، تمامي بازارهاي دنيا هم اكنون توسط فرايندهاي Sulferox, Lo-CAT كه هر دو آمريكايي هستند اشغال شده است و اين دو فرايند بدليل اقتصادي بودن در بسياري از موارد و الزامات زيست محيطي كه كشورها قائل به اجرا و انجام آن هستند در خاورميانه، آسيا، اروپا و آمريكا فعال هستند فرايند سولفيران مي تواند جاي خالي اين نوع فرايندها را در ايران پر كرده و حتي بازارهاي جهاني را از انحصار كمپاني هاي آمريكايي خارج كند.
اگر بخواهيم سولفيران را خلاصه كنيم چه مي گوييد؟
سولفيران فرايندي با كارائي بالاي حذف هيدروژن سولفيد، هميشه بيش از 9/99 درصد از نظر اقتصادي مناسب براي حذف سولفور در غلظت هاي متوسط و عمليات فرايندي بسيار آسان و قابل تنظيم و كنترل و خيلي انعطاف پذير نسبت به دما، فشار و غلظت هيدروژن سولفيد در پايان جا دارد از آقاي دكتر مهاجراني مديريت محترم پژوهشگاه صنعت نفت و آقاي مهندس رزاقي مديريت محترم پالايشگاه گاز فجر جم بدليل حمايت هاي بي دريغ و همه جانبه از اجرايي شدن اين طرح تشكر كنيم. همچنين بسياري از همكاران پژوهشگاه صنعت نفت و پالايشگاه جم كه در اين مدت، عمليات اجرايي اين فرايند را به عهده داشته اند و نيز مسئولان قبلي طرح سولفيران و پيشكسوتان ساخت محلول سولفيران سپاسگزاري كنيم.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در یکشنبه 1388/09/15 و ساعت 0 |

حذف بيوكاتاليتيك گوگرد از مشتقات آلكيله ديبنزوتيوفن



 

 





+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در یکشنبه 1388/09/15 و ساعت 0 |
جداسازی يك ميكروارگانيسم ترموفيل بومی و بررسی عملكرد آن جهت گوگرد زدايی بيولوژيكی


 

 

+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در یکشنبه 1388/09/15 و ساعت 0 |

چكيده: تركيب هاي گوگرددار موجود در مشتقات نفتي باعث توليد آلاينده هاي هوا، ايجاد خوردگي در تجهيزات فلزي و مسموم شدن كاتاليست هاي پالايشگاهي مانند كاتاليست ريفرمينگ مي شود، لذا ضرورت استفاده از كاتاليست هاي گوگردزدايي (HDS) براي كاهش ميزان گوگرد موجود در برش هاي نفتي بر همه آشكار است. اين كاتاليست ها به طور عمومي شامل پوشش تك لايه و توزيع يكنواختي از اكسيد يكي از فلزهاي گروه VIB مانند موليبدن و اكسيد يكي از فلزهاي گروه VIII مانند كبالت روي پايه كاتاليستي گاما-آلومينا است. در تحقيق حاضر، پس از بررسي روش هاي ساخت كاتاليست، روش تلقيح خشك و متوالي نمك هاي آمونيم هپتاموليبدات و كبالت نيترات روي گاما- آلوميناي كروي با سطح ويژه216m2/g براي ساخت كاتاليست مورد نظر انتخاب و اثر pH محلول تلقيح، غلظت موليبدن و كبالت، سرعت خشك كردن و دبي خوراك مورد بررسي قرار گرفته است. همچنين به منظور شناسايي و ارزيابي كاتاليست ها، برخي نمونه هاي ساخته شده مورد تجزيه روبشي ميكروسكوپ الكتروني و آزمون هاي پروزيمتري و راكتوري قرار گرفته است. سپس كاتالسيت5 JDS-C (يكي از كاتاليست هاي ساخته شده در اين تحقيق) در راكتور پايلوتي در دماي290 درجه سانتيگراد و فشار15bar (مشابه شرايط عملياتي واحد HDS پالايشگاه ها) مورد ارزيابي قرار گرفته كه توانايي كاهش گوگرد نفتا را از1200ppm به كم تر از1ppm نشان مي دهد. عملكرد اين كاتاليست در مقايسه با كاتاليست تجاري قابل قبول است.


به علت رشد سريع فناوري و به موازات آن بي توجهي به مسايل زيست محيطي، آلودگي در برخي موارد مانند آلودگي هوا در حال تبديل به يك بحران جهاني است. از مهمترين آلاينده هاي هوا كه عامل ايجاد باران هاي اسيدي نيز هست، مي توان اسيدهاي گوگرد و اكسيدهاي نيتروژن را نام برد. از طرف ديگر از مهمترين مبادي ورود اين آلاينده ها به هوا مي توان به انواع سوخت، به ويژه بنزين اشاره كرد كه روزانه ميليون ها ليتر آن سوزانده شده و باعث آلودگي هوا مي شود. براساس نياز پالايشگاه هاي نفت، حد مجاز ميزان گوگرد در برش سبك نفتا (كه به طور عمومي صرف تهيه بنزين مي شود) كم تر از0/5ppm است، حال آنكه اين عنصر در برخي از انواع نفتا به بيش از500ppm هم مي رسد. همچنين وجود بيش از حد مجاز گوگرد در نفتا، افزون برايجاد آلاينده هاي هوا باعث خوردگي مخازن، راكتورها، لوله ها و اتصال هاي فلزي شده و در ضمن موجب مسموميت كاتاليست هاي پايين دستي گران قيمتي مانند كاتاليست هاي ريفرمينگ مي شود. لذا سه دليل ياد شده به خوبي اهميت حذف گوگرد از برش هاي نفتي را نمايان مي سازد.
در حال حاضر حذف گوگرد از تركيب هاي نفتي با استفاده از كاتاليست هاي گوگردزدايي و مجاورت هيدروژن انجام مي شود، بدين ترتيب كه اتم گوگرد تركيبات گوگرددار در دما، فشار و نسبت معيني از هيدروژن به خوراك، در مجاورت هيدروژن به هيدروژن سولفيد تبديل مي شود:



كاتاليست هاي HDS در صنعت نفت، حكم كاتاليست هاي فداشونده را دارند، زيرا با جذب سمومي چون تركيب هاي گوگرددار، نيتروژن دار و فلزهاي سنگيني مانند سرب، ارسنيك، واناديم و نيكل، استهلاك كاتاليست هاي گران قيمتي چون ريفرمينگ و كراكينگ را به تأخير مي اندازند.
اين كاتاليست ها به طور عمومي به روش تلقيح ساخته مي شوند كه خود بردو نوع است. در نوع اول، حجمي از محلول آبي نمك هاي موليبدن و كبالت معادل حجم حفره هاي پايه با غلظت معين در دماي مشخصي روي پايه پاشيده مي شود(تلقيح خشك)و در نوع دوم، پايه كاتاليست در حجم زيادي از محلول تلقيح غوطه ور مي شود.(تلقيح تر)


بخش تجربي
در اين تحقيق، روش تلقيح خشك و متوالي محلول نمك هاي آمونيم هپتاموليبدات چهار آبه (Art 1182)Merck و كبالت نيترات شش آبه (Cod.141258) Panareac روي پايه گاما- آلوميناي كروي(1/8/210) Sasol با قطر1/8 ميلي متر انتخاب شد. سپس چند نمونه از اين كاتاليست با تغيير پارامترهاي pH محلول تلقيح، غلظت موليبدن و كبالت در كاتاليست نهايي و سرعت خشك كردن كاتاليست ساخته شد و مورد آزمون هاي تجربه روبشي ميكروسكوپ الكتروني
(840 JXA)، سطح (Quantochrome Quantasorb) ، پروزيته(ASAP 2010 Micromeritis) و آزمون راكتوري قرار گرفت.
به منظور بررسي رفتار كاتاليست ها در شرايط حاد، در همه آزمون هاي راكتوري، از يك نوع خوراك سنتزي نفتا با محتواي گوگرد بالا استفاده شد كه ويژگي هاي آن در جدول1 ارايه شده است.

روش ساخت نمونه ها
ابتدا نمك آمونيوم هپتاموليبدات در حجمي از آب معادل حجم حفره هاي پايه كاتاليست(0/76cm3/g ) حل شده و به آرامي روي پايه پاشيده مي شود. حين پاشيدن محلول، پايه هم زده مي شود تا محلول به طور يكنواخت به همه دانه هاي پايه برسد. مدت6 ساعت پايه تلقيح شده در يك استوانه دوار با دماي25 تا30 درجه سانتيگراد و18 ساعت ديگر نيز در همان دما بدون چرخش نگهداري شده تا بخشي از آب آن به آرامي خشك شود. سپس دماي خشك كن با برنامه10OC/30min تا دماي120 درجه سانتيگراد افزايش يافته و نمونه3 ساعت نيز در اين دما خشك مي شود و در نهايت نمونه با برنام50OC/15min تا دماي600 درجه سانتيگراد و6 ساعت نيز در اين دما كلسينه مي شود. در مرحله بعد با استفاده از محلول كبالت نيترات به همين روش عمل تلقيح كبالت روي پايه تلقيح شده به وسيله موليبدن انجام و نمونه خشك و كلسينه مي شود. به طور خلاصه مي توان شرايط ساخت5 نمونه كاتاليست ساخته شده در اين تحقيق را به شرح جدول2 بيان كرد.
اثر pH محلول تلقيح دو نمونه JDS-C1 و JDS-C2 با شرايط مشابه ولي به ترتيب با pH محلول هاي تلقيح4 و7 ساخته شد كه pH محلول دوم با استفاده از محلول آمونياك به7 رسانده شد. نمونه هاي به دست آمده هر دوبا غلظت نهايي Mo برابر8/6 درصد پس از كلسينه شدن مورد تجزيه روبشي ميكروسكوپ الكتروني قرار گرفت و غلظت موليبدن آن در قطر ذره ها بررسي شد. توضيح اينكه اين دو نمونه مورد تلقيح كبالت قرار نگرفته، لذا آزمون هاي سطح، پروزيته و راكتوري روي آنها انجام نشده است.



اثر غلظت موليبدن و كبالت
دوكاتاليست JDS-C3 و JDS-C4 با شرايط مشابه ولي غلظت هاي نهايي Mo و Co متفاوت به شرح جدول3 ساخته شد. اين دونمونه مورد تجزيه SEM ، پروزيمتري نيتروژن و آزمون راكتوري قرار گرفت.


اثر سرعت خشك كردن
براي بررسي اثر سرعت خشك كردن بر توزيع موليبدن و كبالت در كاتاليست نهايي، نمونه JDS-C5 مشابه نمونه JDS-C3 ساخته شد با اين تفاوت كه در آن، عمليات خشك كردن با سرعتي پايين تر صورت گرفت. جدول2 برنامه دمايي عمليات خشك كردن دونمونه را نشان مي دهد.

اثر دبي خوراك
براي بررسي ميزان مشكل نفوذ مولكول هاي خوراك به حفره هاي كاتاليست، آزمون راكتوري كاتاليست JDS-C3 در دو دبي متفاوت خوراك انجام شد كه نتيجه آن در جدول6 آورده شده است.


نتيجه و بحث
با مقايسه توزيع موليبدن در نمونه هاي JDS-C1 و JDS-C2 مي توان ديد كه توزيع موليبدن در نمونه دوم، به ويژه در گستره200 تا1200 ميكرون راستاي قطر دانه يكنواخت تر بوده و به عبارت ديگر ميزان تخم مرغي بودن آن كمتر است. اين مسأله با توجه به پايداري گونه هاي متنوع اكسي آنيون هاي موليبدن در pH هاي متفاوت قابل توجيه است. براين اساس گونه هاي اكسي آنيوني موليبدن با درجه پليمريزه شدن بالا مانند-Mo8O264 و-Mo7O246 در pH هاي اسيدي و گونه هاي با درجه پليمريزه شدن پايين مانند-Mo2O74 و -MoO42 در pH هاي خثني و قليايي پايداري بيشتري دارند و لذا مي توان گفت كه در pH=7 گونه هاي با اندازه كوچك تر غالب بوده كه به راحتي مي توانند در همه حفره هاي پايه نفوذ كرده و توزيع مناسب تري از موليبدن در كاتاليست حاصل شود. از طرف ديگر ثابت شده است كه هر چه ميزان يكنواختي در توزيع موليبدن و كبالت (به ويژه موليبدن) در كاتاليست نهايي بيشتر باشد، كاتاليست بهتري حاصل مي شود. لذا pH محلول تلقيح موليبدن كاتاليست هاي بعدي برابر7 در نظر گرفته شد.
با توجه به اين كه موليبدن فاز اصلي كاتاليتيكي بوده و كبالت نقش ارتقا دهنده كاتاليست را دارد و با مقايسه نتيجه هاي آزمون هاي راكتوري دوكاتاليست JDS-C3 و JDS-C4 مي توان غلظت مناسب اين دو عنصر را تعيين كرد. همان گونه كه جدول5 نشان مي دهد، با كمي تفاوت، كيفيت كاتاليست JDS-C3 از كاتاليست JDS-C4 بهتر است كه اين مطلب را مي توان با توجه به نتيجه جدول4 توجيه كرد.
همانگونه كه ديده مي شود از يك طرف توزيع موليبدن و كبالت در كاتاليست JDS-C3 يكنواخت تر بوده و از طرف ديگر سطح ويژه BET آن نيز بيشتر است. علت اين پديده را نيز مي توان مربوط به غلظت پايين تر Mo و Co در كاتاليست JDS-C3 دانست، چرا كه در غلظت هاي پايين تر، سطح پايه به صورت تك لايه (به جاي چند لايه) به وسيله اكسيدهاي موليبدن و كبالت پوشيده شده و در نتيجه سطح كاتاليست بيشتر و توزيع گونه هاي كاتاليتيكي يكنواخت تر است كه به بهبود كيفيت كاتاليست كمك مي كند.



سرعت خشك كردن كاتاليست هاي HDS به دليل عدم بر هم كنش فاز كاتاليتيكي با پايه و در نتيجه مهاجرت نمك تلقيح شده به واسطه جابجايي آب(حين خشك كردن) از مركز دانه ها به سمت محيط آنها، اهميت بالايي دارد. همانطور كه جدول5 نشان مي دهد، كاتاليست JDS-C5 داراي كيفيت بهتري نسبت به كاتاليست JDS-C3 بوده كه آن را مي توان به كندتر شدن برنامه دمايي خشك كردن(جدول2)، كاهش مهاجرت گونه هاي كاتاليتيكي به سمت محيط دانه ها و در نتيجه يكنواخت تر شدن توزيع آنها در كاتاليست نهايي نسبت داد.
مشخص شده هرچه زمان تماس خوراك با كاتاليست بيشتر باشد، ميزان گوگردزدايي نيز بيشتر مي شود و هرچه اندازه حفره هاي كاتاليست كوچك تر يا اندازه مولكول هاي خوراك بزرگ تر باشد، اثر زمان تماس بر ميزان گوگردزدايي مشهودتر خواهد بود.


براي بررسي اين موضوع، كاتاليست JDS-C3 در دماي290 درجه سانتيگراد(دماي عملياتي گوگردزدايي در پالايشگاه ها) تحت دو شرايط مشابه ولي با دو دبي خوراك و هيدروژن متفاوت يعني يكي شبيه به شرايط عملياتي پالايشگاه ها و ديگري با20 درصد كاهش، مورد آزمايش راكتوري قرار گرفت. همانطور كه جدول6 نشان مي دهد، كاهش20 درصدي دبي خوراك و هيدروژن در فشار ثابت، باعث كاهش گوگرد باقي مانده در فرآورده از3/5ppm به2/8ppm مي شود. اين پديده مؤيد آن است كه هرچه دبي خوراك كمتر يا به عبارتي زمان تماس آن با كاتاليست بيشتر باشد، امكان نفوذ خوراك حفره هاي كاتاليست و برهم كنش با سطح فعال آن بيشتر خواهد بود.
در نهايت كاتاليست JDS-C5 به موازات يك كاتاليست تجاري براي مقايسه عملكرد، تحت شرايط مشابه پالايشگاه و در راكتور پايلوتي (100 ميلي ليتري) مورد ارزيابي راكتوري قرار گرفت كه نتيجه هاي حاصل در جدول7 آورده شده است. همانطور كه از جدول مي توان استنباط كرد، كاتاليست JDS-C5 در حد راكتور پايلوتي نيز نتايج قابل قبول و تا حدودي بهتر از كاتاليست تجاري نشان مي دهد.


نتيجه گيري نهايي
همانگونه كه نتيجه هاي اين تحقيق نشان مي دهد، مي توان بيان كرد كه عامل هاي pH محلول تلقيح، غلظت عنصرهاي كاتاليتيكي و سرعت خشك كردن نمونه ها از جمله عامل هاي مهم و مؤثر بركيفيت كاتاليست نهايي بوده كه با كنترل آنها مي توان به كاتاليستي با بازده كاتاليز بالا در فرآيند گوگردزدايي دست يافت.

مؤلفان: محمد عابدي، غلامرضا وحداني، خورشيد مقدم
مأخذ: نشريه شيمي و مهندسي شيمي ايران، دوره26، شماره2،
+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در سه شنبه 1388/09/10 و ساعت 8 |


گوگرد و گوگردزدایی در صنعت

 

 

 

 

 

+ نوشته شده توسط مرتضي مرادی(مهندسی شیمی) در یکشنبه 1388/09/08 و ساعت 4 |


Powered By
BLOGFA.COM